JLPT N2 · Học sâu

Ngữ pháp N2

Ôn đúng bộ ngữ pháp và quiz N2 từ jl-exam.

Cheat sheet ngữ pháp N2

123/123 mẫu đang hiển thị

#001 · Quan hệ・trợ từ

～に応じて

tùy theo, tương ứng với

Cách nối: 名詞＋に応じて

Ví dụ 1

客の予算に応じて、コースを選べます。

→ Có thể chọn khóa học tùy theo ngân sách của khách.

Ví dụ 2

年齢に応じて、料金が異なります。

→ Phí thay đổi tùy theo độ tuổi.

Ví dụ 3

体力に応じて運動量を調整してください。

→ Hãy điều chỉnh lượng vận động tùy theo thể lực.

Chú ý

Dùng khi mức độ, cách xử lý hoặc lựa chọn thay đổi phù hợp với điều kiện/đối tượng. Thường đi với danh từ như 年齢・能力・予算.

#002 · Quan hệ・trợ từ

～にわたって

suốt, trải rộng trong

Cách nối: Danh từ＋にわたって

Ví dụ 1

二時間にわたって会議が行われた。

→ Cuộc họp đã diễn ra suốt hai giờ.

Chú ý

Nhấn mạnh một phạm vi hoặc khoảng thời gian kéo dài từ đầu đến cuối, như 3日間・地域全体・広い分野.

#003 · Quan hệ・trợ từ

～をめぐって

xung quanh, về vấn đề

Cách nối: Danh từ＋をめぐって

Ví dụ 1

新駅の建設をめぐって議論が続いている。

→ Tranh luận về việc xây ga mới vẫn tiếp diễn.

Chú ý

Dùng khi có tranh luận, xung đột hoặc nhiều ý kiến xoay quanh một vấn đề; không chỉ đơn giản là “liên quan đến”.

#004 · Quan hệ・trợ từ

～を通じて／通して

thông qua, suốt

Cách nối: Danh từ＋を通じて

Ví dụ 1

インターネットを通じて情報を得る。

→ Tiếp nhận thông tin thông qua Internet.

Chú ý

Có thể nghĩa là “thông qua phương tiện/trung gian” hoặc “suốt trong một khoảng thời gian”.

#005 · Quan hệ・trợ từ

～を問わず

bất kể, không phân biệt

Cách nối: Danh từ＋を問わず

Ví dụ 1

経験を問わず応募できます。

→ Có thể ứng tuyển bất kể kinh nghiệm.

Chú ý

Nghĩa là “bất kể/không phân biệt”; điều kiện đứng trước không ảnh hưởng đến kết luận ở vế sau.

#006 · Quan hệ・trợ từ

～に対して

đối với; trái ngược với

Cách nối: Danh từ＋に対して

Ví dụ 1

会社は客の意見に対して丁寧に答えた。

→ Công ty trả lời cẩn thận đối với ý kiến khách hàng.

Ví dụ 2

先生は質問に対して丁寧に答えた。

→ Giáo viên đã trả lời câu hỏi một cách cẩn thận.

Ví dụ 3

兄は慎重なのに対して、弟は行動が早い。

→ Anh trai thận trọng, trái lại em trai hành động nhanh.

Chú ý

Có hai cách dùng: hướng hành động/cảm xúc vào đối tượng, hoặc đặt hai đối tượng/vế ở thế đối lập để so sánh.

#007 · Quan hệ・trợ từ

～に関して／関する

liên quan đến

Cách nối: Danh từ＋に関して／する

Ví dụ 1

教育に関する記事を読んだ。

→ Tôi đã đọc bài viết liên quan đến giáo dục.

Chú ý

Cách nói trang trọng về chủ đề hoặc vấn đề liên quan đến danh từ; ～に関する đứng trước danh từ.

#008 · Quan hệ・trợ từ

～に加えて

thêm vào, ngoài ... ra

Cách nối: Danh từ＋に加えて

Ví dụ 1

経験に加えて、資格も必要だ。

→ Ngoài kinh nghiệm, còn cần chứng chỉ.

Ví dụ 2

この仕事は経験に加えて、専門知識も必要だ。

→ Công việc này ngoài kinh nghiệm còn cần kiến thức chuyên môn.

Ví dụ 3

雨に加えて、強い風も吹いている。

→ Ngoài mưa, gió mạnh cũng đang thổi.

Chú ý

Thêm một yếu tố cùng chiều với yếu tố đã nêu, nghĩa là “ngoài ... ra còn ...”.

#009 · Quan hệ・trợ từ

～に沿って

theo, dọc theo

Cách nối: Danh từ＋に沿って

Ví dụ 1

計画に沿って作業を進める。

→ Tiến hành công việc theo kế hoạch.

Ví dụ 2

地図に沿って歩けば、駅に着きます。

→ Nếu đi theo bản đồ thì sẽ đến ga.

Ví dụ 3

お客様の希望に沿って計画を変更した。

→ Đã thay đổi kế hoạch theo mong muốn của khách hàng.

Chú ý

Làm theo kế hoạch, phương châm, tiêu chuẩn hoặc mong muốn; không mang nghĩa “dựa trên dữ liệu” như ～に基づいて.

#010 · Quan hệ・trợ từ

～に基づいて

dựa trên

Cách nối: Danh từ＋に基づいて

Ví dụ 1

調査結果に基づいて判断する。

→ Phán đoán dựa trên kết quả khảo sát.

Ví dụ 2

事実に基づいて記事を書く。

→ Viết bài dựa trên sự thật.

Ví dụ 3

法律に基づいて判断しなければならない。

→ Phải phán đoán dựa trên pháp luật.

Chú ý

Hành động hoặc phán đoán dựa trên căn cứ cụ thể như dữ liệu, sự thật, luật lệ hoặc kết quả khảo sát.

#011 · Quan hệ・trợ từ

～に先立って

trước khi, trước lúc

Cách nối: Danh từ＋に先立って

Ví dụ 1

開会に先立って説明を行う。

→ Giải thích trước khi khai mạc.

Chú ý

Cách nói trang trọng, nghĩa là một việc được thực hiện trước một sự kiện hoặc hoạt động khác.

#012 · Quan hệ・trợ từ

～に伴って

cùng với, kéo theo

Cách nối: Danh từ＋に伴って

Ví dụ 1

人口の増加に伴って交通量も増えた。

→ Cùng với dân số tăng, lưu lượng giao thông cũng tăng.

Ví dụ 2

技術の進歩に伴って、生活は便利になった。

→ Cùng với sự tiến bộ của kỹ thuật, cuộc sống trở nên tiện lợi hơn.

Ví dụ 3

引っ越しに伴って、住所を変更した。

→ Cùng với việc chuyển nhà, tôi đã thay đổi địa chỉ.

Chú ý

Hai sự thay đổi xảy ra đồng thời hoặc một thay đổi kéo theo thay đổi khác; thường dùng trong văn viết.

#013 · Quan hệ・trợ từ

～を中心に

lấy ... làm trung tâm

Cách nối: Danh từ＋を中心に

Ví dụ 1

駅を中心に町が発展した。

→ Thị trấn phát triển lấy nhà ga làm trung tâm.

Chú ý

Lấy một người, địa điểm hoặc chủ đề làm trung tâm để mở rộng hoạt động/phạm vi.

#014 · Quan hệ・trợ từ

～をはじめ

bắt đầu với, tiêu biểu là

Cách nối: Danh từ＋をはじめ

Ví dụ 1

社長をはじめ社員全員が参加した。

→ Toàn thể nhân viên, đứng đầu là giám đốc, đã tham gia.

Chú ý

Nêu một ví dụ tiêu biểu rồi bao gồm các đối tượng tương tự khác; thường dịch là “tiêu biểu là/bắt đầu với”.

#015 · Quan hệ・trợ từ

～をもとに

dựa vào, căn cứ vào

Cách nối: Danh từ＋をもとに

Ví dụ 1

資料をもとに報告書を作成する。

→ Lập báo cáo dựa trên tài liệu.

Chú ý

Lấy tài liệu, thông tin hoặc sự việc làm nền tảng để tạo ra hoặc suy nghĩ về điều mới; khác với ～に基づいて ở sắc thái “dựa làm nguyên liệu/cơ sở”.

#016 · Thời gian・trình tự

～次第

ngay khi, tùy thuộc vào

Cách nối: Vます＋次第／N＋次第

Ví dụ 1

準備ができ次第、出発します。

→ Chuẩn bị xong là sẽ xuất phát.

Ví dụ 2

詳細が分かり次第、ご連絡します。

→ Ngay khi biết chi tiết, tôi sẽ liên lạc.

Ví dụ 3

準備が整い次第、会場へ移動してください。

→ Ngay khi chuẩn bị xong, hãy di chuyển đến hội trường.

Chú ý

Vます＋次第 là “ngay sau khi làm xong”; N＋次第 là “tùy thuộc vào/ tùy tình hình”. Không nhầm với ～次第で chỉ điều kiện.

#017 · Thời gian・trình tự

～際（に）

khi, nhân dịp

Cách nối: Nの／Vる・た＋際に

Ví dụ 1

ご利用の際には説明書をお読みください。

→ Khi sử dụng, hãy đọc hướng dẫn.

Ví dụ 2

申し込みの際には、身分証明書が必要です。

→ Khi đăng ký cần có giấy tờ tùy thân.

Ví dụ 3

帰国する際に、友達にお土産を買った。

→ Khi về nước, tôi đã mua quà cho bạn.

Chú ý

Cách nói trang trọng tương đương “khi”; thường xuất hiện trong hướng dẫn, thông báo hoặc văn viết.

#018 · Thời gian・trình tự

～たびに

mỗi lần

Cách nối: Vる／Nの＋たびに

Ví dụ 1

この曲を聞くたびに故郷を思い出す。

→ Mỗi lần nghe bài này tôi lại nhớ quê.

Ví dụ 2

この写真を見るたびに、旅行を思い出す。

→ Mỗi lần nhìn bức ảnh này, tôi lại nhớ chuyến du lịch.

Ví dụ 3

会うたびに、日本語が上手になっている。

→ Mỗi lần gặp, tiếng Nhật của bạn lại giỏi hơn.

Chú ý

Mỗi lần vế trước xảy ra thì vế sau lặp lại. Không dùng tự nhiên cho sự việc chỉ xảy ra một lần.

#019 · Thời gian・trình tự

～て以来

kể từ khi

Cách nối: Vて＋以来

Ví dụ 1

日本に来て以来、毎日日本語を使っている。

→ Kể từ khi đến Nhật, tôi dùng tiếng Nhật mỗi ngày.

Ví dụ 2

卒業して以来、彼に会っていない。

→ Kể từ khi tốt nghiệp, tôi chưa gặp anh ấy.

Ví dụ 3

この町に住み始めて以来、毎朝走っている。

→ Kể từ khi bắt đầu sống ở thị trấn này, tôi chạy bộ mỗi sáng.

Chú ý

Từ một mốc trong quá khứ kéo dài liên tục đến hiện tại; vế sau thường là trạng thái hoặc hành động vẫn còn tiếp diễn.

#020 · Thời gian・trình tự

～最中に

đúng lúc đang

Cách nối: Nの／Vている＋最中に

Ví dụ 1

食事の最中に電話が鳴った。

→ Điện thoại reo đúng lúc đang ăn.

Chú ý

Đúng lúc một việc đang diễn ra thì có việc khác xảy ra xen vào; thường tạo cảm giác bị gián đoạn.

#021 · Thời gian・trình tự

～うちに

trong khi, trước khi thay đổi

Cách nối: Vる・ない／いA／なAな／Nの＋うちに

Ví dụ 1

若いうちにいろいろ経験したい。

→ Muốn trải nghiệm nhiều điều khi còn trẻ.

Ví dụ 2

忘れないうちに、メモしておきましょう。

→ Hãy ghi chú trước khi quên.

Ví dụ 3

温かいうちに召し上がってください。

→ Hãy dùng khi còn nóng.

Chú ý

Có thể nghĩa là “trong khi” hoặc “trước khi trạng thái thay đổi”; phải dựa vào ngữ cảnh để phân biệt.

#022 · Thời gian・trình tự

～ところだった

suýt nữa thì

Cách nối: Vる＋ところだった

Ví dụ 1

もう少しで電車に乗り遅れるところだった。

→ Suýt nữa thì lỡ tàu.

Chú ý

Diễn tả việc suýt xảy ra nhưng cuối cùng không xảy ra; thường đi với もう少しで・危うく.

#023 · Thời gian・trình tự

～にあたって／あたり

nhân dịp, khi bắt đầu

Cách nối: N／Vる＋にあたって

Ví dụ 1

新生活を始めるにあたって目標を立てた。

→ Đặt mục tiêu khi bắt đầu cuộc sống mới.

Chú ý

Cách nói trang trọng dùng khi bắt đầu hoặc đối diện với một dịp/sự kiện quan trọng.

#024 · Thời gian・trình tự

～にかけて

từ ... đến ...

Cách nối: N＋から／にかけて

Ví dụ 1

明日から週末にかけて雨が降る。

→ Mưa sẽ rơi từ ngày mai đến cuối tuần.

Chú ý

Chỉ một khoảng kéo dài từ mốc A đến mốc B, thường dùng cho thời gian hoặc khu vực; ranh giới không nhất thiết chính xác tuyệt đối.

#025 · Điều kiện・giả định

～以上（は）

một khi đã ... thì

Cách nối: Vる／た＋以上（は）

Ví dụ 1

約束した以上、守らなければならない。

→ Một khi đã hứa thì phải giữ lời.

Ví dụ 2

引き受けた以上、責任を持ってやります。

→ Một khi đã nhận thì tôi sẽ làm với tinh thần trách nhiệm.

Ví dụ 3

約束した以上、最後まで続けよう。

→ Một khi đã hứa thì hãy tiếp tục đến cùng.

Chú ý

Một khi đã thừa nhận, quyết định hoặc nhận trách nhiệm thì kéo theo nghĩa vụ, quyết tâm hoặc kết luận.

#026 · Điều kiện・giả định

～からには

một khi đã ... thì

Cách nối: Vる／た＋からには

Ví dụ 1

参加するからには最後まで頑張る。

→ Một khi tham gia thì sẽ cố gắng đến cùng.

Ví dụ 2

日本に来たからには、日本語を身につけたい。

→ Một khi đã đến Nhật thì tôi muốn học được tiếng Nhật.

Ví dụ 3

試合に出るからには、勝ちたい。

→ Một khi thi đấu thì tôi muốn chiến thắng.

Chú ý

Gần giống ～以上は nhưng thường nhấn mạnh quyết tâm, trách nhiệm hoặc điều đương nhiên sau khi đã làm một việc.

#027 · Điều kiện・giả định

～ないことには

nếu không ... thì không

Cách nối: Vない＋ことには

Ví dụ 1

実物を見ないことには判断できない。

→ Nếu không xem vật thật thì không thể phán đoán.

Chú ý

Nếu không thực hiện điều kiện trước thì không thể thực hiện hoặc đánh giá vế sau; thường đi với 判断できない・分からない.

#028 · Điều kiện・giả định

～ようでは

nếu cứ ... thì (đánh giá xấu)

Cách nối: Vる／ない＋ようでは

Ví dụ 1

約束を守れないようでは困る。

→ Nếu đến hứa cũng không giữ được thì thật khó xử.

Chú ý

Đánh giá tiêu cực rằng nếu cứ ở trạng thái đó thì sẽ có vấn đề; không dùng cho lời nhận xét trung tính.

#029 · Điều kiện・giả định

～としたら／とすれば

nếu giả sử

Cách nối: 普通形＋としたら／とすれば

Ví dụ 1

旅行するとしたら、春がいい。

→ Nếu đi du lịch thì mùa xuân là tốt.

Chú ý

Đặt ra một giả định để suy nghĩ hoặc kết luận; ～としたら thường thiên về giả định cụ thể, ～とすれば thiên về lập luận.

#030 · Điều kiện・giả định

～にしては

so với ... thì

Cách nối: N／普通形＋にしては

Ví dụ 1

初めてにしては上手にできた。

→ So với lần đầu thì đã làm tốt.

Chú ý

Kết quả thực tế khác với điều người ta thường dự đoán dựa trên tiêu chuẩn trước đó.

#031 · Điều kiện・giả định

～わりに（は）

mặc dù, so với ... thì

Cách nối: Nの／普通形＋わりに

Ví dụ 1

この店は値段のわりにおいしい。

→ Quán này ngon so với giá tiền.

Chú ý

So sánh với mức độ/tiêu chuẩn được mong đợi; kết quả có thể tốt hơn hoặc kém hơn dự đoán.

#032 · Điều kiện・giả định

～に限って／限らず

riêng ...; không chỉ giới hạn

Cách nối: N＋に限って／限らず

Ví dụ 1

今日に限って電車が遅れた。

→ Riêng hôm nay tàu lại bị trễ.

Chú ý

～に限って có thể nghĩa là “riêng đúng lúc/đúng đối tượng đó” và thường đi với điều bất lợi; ～に限らず nghĩa là “không chỉ giới hạn ở”.

#033 · Phủ định・giới hạn

～わけではない

không hẳn là, không phải là

Cách nối: 普通形＋わけではない

Ví dụ 1

嫌いなわけではないが、毎日は食べない。

→ Không hẳn là ghét, nhưng không ăn mỗi ngày.

Ví dụ 2

甘い物が嫌いなわけではない。

→ Không hẳn là tôi ghét đồ ngọt.

Ví dụ 3

毎日忙しいわけではありません。

→ Không phải ngày nào cũng bận.

Chú ý

Phủ định một phần, nghĩa là “không hẳn/không phải hoàn toàn”, không phải phủ định toàn bộ.

#034 · Phủ định・giới hạn

～わけがない

không thể nào

Cách nối: 普通形＋わけがない

Ví dụ 1

彼がそんな約束を忘れるわけがない。

→ Anh ấy không thể nào quên lời hứa đó.

Chú ý

Người nói khẳng định mạnh rằng điều đó không thể xảy ra dựa trên lý do hoặc lẽ thường.

#035 · Phủ định・giới hạn

～わけにはいかない

không thể (do trách nhiệm)

Cách nối: Vる＋わけにはいかない

Ví dụ 1

大事な会議なので休むわけにはいかない。

→ Vì là cuộc họp quan trọng nên không thể nghỉ.

Ví dụ 2

大切な人との約束を忘れるわけにはいかない。

→ Không thể quên lời hứa với người quan trọng.

Ví dụ 3

明日は試験だから、遊んでいるわけにはいかない。

→ Ngày mai thi nên không thể cứ chơi được.

Chú ý

Không thể làm một việc vì trách nhiệm, quy tắc hoặc hoàn cảnh; khác với không làm vì không thích.

#036 · Phủ định・giới hạn

～ことはない

không cần phải

Cách nối: Vる＋ことはない

Ví dụ 1

そんなに心配することはない。

→ Không cần phải lo lắng đến vậy.

Chú ý

Khuyên rằng không cần phải làm gì; sắc thái nhẹ hơn cách nói cấm đoán.

#037 · Phủ định・giới hạn

～ずにはいられない

không thể không

Cách nối: Vない bỏない＋ずにはいられない

Ví dụ 1

その話を聞いて笑わずにはいられなかった。

→ Nghe chuyện đó tôi không thể không cười.

Chú ý

Không thể kìm được cảm xúc hoặc hành động. Với する dùng dạng đặc biệt せずにはいられない.

#038 · Phủ định・giới hạn

～ないではいられない

không thể không

Cách nối: Vない＋ではいられない

Ví dụ 1

家族のことを考えないではいられない。

→ Không thể không nghĩ đến gia đình.

Chú ý

Cũng nghĩa là không thể không làm/cảm thấy; cách nói này thường dễ nhận ra hơn trong văn nói.

#039 · Phủ định・giới hạn

～かねる

khó có thể, không tiện

Cách nối: Vます bỏます＋かねる

Ví dụ 1

その提案には賛成しかねます。

→ Tôi khó có thể tán thành đề xuất đó.

Chú ý

Cách từ chối lịch sự, nghĩa là người nói khó có thể chấp nhận hoặc thực hiện yêu cầu.

#040 · Phủ định・giới hạn

～かねない

có nguy cơ, có thể (xấu)

Cách nối: Vます bỏます＋かねない

Ví dụ 1

このままでは事故が起きかねない。

→ Cứ thế này có nguy cơ xảy ra tai nạn.

Ví dụ 2

そんな運転を続けると、事故になりかねない。

→ Nếu cứ lái xe như vậy thì có nguy cơ xảy ra tai nạn.

Ví dụ 3

不注意な発言は誤解を招きかねない。

→ Phát ngôn bất cẩn có thể gây hiểu lầm.

Chú ý

Chỉ nguy cơ xảy ra kết quả xấu; không dùng để nói về khả năng tích cực.

#041 · Phủ định・giới hạn

～ようがない

không có cách nào

Cách nối: Vます bỏます＋ようがない

Ví dụ 1

連絡先がなく、確認しようがない。

→ Không có thông tin liên lạc nên không cách nào xác nhận.

Chú ý

Không có cách nào thực hiện vì thiếu phương tiện, thông tin hoặc điều kiện cần thiết.

#042 · Phán đoán・đương nhiên

～に違いない

chắc chắn là

Cách nối: 普通形＋に違いない

Ví dụ 1

彼はもう帰ったに違いない。

→ Chắc chắn anh ấy đã về rồi.

Ví dụ 2

電気がついている。中に誰かいるに違いない。

→ Đèn đang bật. Chắc chắn có ai đó ở bên trong.

Ví dụ 3

あの店はいつも混んでいる。人気があるに違いない。

→ Quán đó lúc nào cũng đông. Chắc chắn là nổi tiếng.

Chú ý

Phán đoán chắc chắn dựa trên bằng chứng hoặc suy luận; mạnh nhưng vẫn là nhận định của người nói.

#043 · Phán đoán・đương nhiên

～に決まっている

chắc chắn, nhất định

Cách nối: 普通形＋に決まっている

Ví dụ 1

そんな高い物は売れないに決まっている。

→ Món đắt như vậy chắc chắn không bán được.

Ví dụ 2

そんな重い荷物を一人で運べるわけがないに決まっている。

→ Chắc chắn không thể một mình mang hành lý nặng như vậy.

Ví dụ 3

彼なら合格するに決まっている。

→ Nếu là anh ấy thì chắc chắn sẽ đỗ.

Chú ý

Khẳng định rất mạnh theo cảm xúc hoặc quan điểm chủ quan; thường dứt khoát hơn ～に違いない.

#044 · Phán đoán・đương nhiên

～はずだ

đáng lẽ, chắc là

Cách nối: 普通形＋はずだ

Ví dụ 1

田中さんは今日来るはずだ。

→ Anh Tanaka chắc hôm nay sẽ đến.

Ví dụ 2

鍵は机の上にあるはずです。

→ Chìa khóa đáng lẽ ở trên bàn.

Ví dụ 3

田中さんはもう駅に着いたはずだ。

→ Anh Tanaka chắc đã đến ga rồi.

Chú ý

Suy luận dựa trên thông tin/lịch trình đã biết, nghĩa là “đáng lẽ/chắc là”; không chắc tuyệt đối.

#045 · Phán đoán・đương nhiên

～はずがない

không thể nào

Cách nối: 普通形＋はずがない

Ví dụ 1

あの人がうそをつくはずがない。

→ Người đó không thể nào nói dối.

Chú ý

Phủ định mạnh một suy luận: dựa vào thông tin đã biết thì điều đó không thể đúng.

#046 · Phán đoán・đương nhiên

～にすぎない

chỉ là, không hơn

Cách nối: N／普通形＋にすぎない

Ví dụ 1

これは単なる例にすぎない。

→ Đây chỉ là một ví dụ mà thôi.

Ví dụ 2

これは私の個人的な意見にすぎません。

→ Đây chỉ là ý kiến cá nhân của tôi mà thôi.

Ví dụ 3

彼はチームの一員にすぎない。

→ Anh ấy chỉ là một thành viên của đội.

Chú ý

Hạ mức độ hoặc giới hạn sự việc, nghĩa là “chỉ là/không hơn”; không dùng để khẳng định giá trị cao.

#047 · Phán đoán・đương nhiên

～とは限らない

không nhất thiết

Cách nối: 普通形＋とは限らない

Ví dụ 1

有名な店が必ずおいしいとは限らない。

→ Quán nổi tiếng không nhất thiết luôn ngon.

Ví dụ 2

高い商品が必ずしも良いとは限らない。

→ Sản phẩm đắt tiền không nhất thiết luôn tốt.

Ví dụ 3

努力すれば成功するとは限らない。

→ Nỗ lực không nhất thiết sẽ thành công.

Chú ý

Phủ định ý luôn luôn đúng: điều đó có thể đúng trong một số trường hợp nhưng không phải mọi trường hợp.

#048 · Phán đoán・đương nhiên

～ということだ

nghe nói; có nghĩa là

Cách nối: 普通形＋ということだ

Ví dụ 1

来月から料金が上がるということだ。

→ Nghe nói từ tháng sau phí sẽ tăng.

Chú ý

Có thể dùng để truyền đạt thông tin nghe được hoặc diễn đạt lại kết luận “có nghĩa là”.

#049 · Phán đoán・đương nhiên

～というものだ

đúng là, bản chất là

Cách nối: N／普通形＋というものだ

Ví dụ 1

努力してこそ成功というものだ。

→ Có nỗ lực mới đúng là thành công.

Chú ý

Đưa ra nhận định mang tính bản chất/đương nhiên, thường dịch là “đúng là/đó mới là”.

#050 · Mức độ・cảm xúc

～てたまらない

rất ... không chịu nổi

Cách nối: Vて／いAくて／なAで＋たまらない

Ví dụ 1

結果が気になってたまらない。

→ Tôi sốt ruột không chịu nổi vì lo kết quả.

Ví dụ 2

合格できるかどうか、不安でたまらない。

→ Tôi lo lắng không chịu nổi không biết có đỗ được không.

Ví dụ 3

今日は暑くてたまらない。

→ Hôm nay nóng không chịu nổi.

Chú ý

Dùng cho cảm xúc hoặc cảm giác của chính người nói ở mức rất mạnh, khó chịu hoặc không thể chịu nổi.

#051 · Mức độ・cảm xúc

～てしょうがない

rất ... không thể chịu được

Cách nối: Vて／いAくて／なAで＋しょうがない

Ví dụ 1

眠くてしょうがない。

→ Buồn ngủ không chịu được.

Chú ý

Dùng cho cảm xúc, cảm giác hoặc trạng thái không thể kiểm soát; tự nhiên trong văn nói.

#052 · Mức độ・cảm xúc

～てならない

cứ cảm thấy, vô cùng

Cách nối: Vて／いAくて／なAで＋ならない

Ví dụ 1

将来のことが心配でならない。

→ Tôi vô cùng lo lắng chuyện tương lai.

Chú ý

Diễn tả cảm xúc, suy nghĩ hoặc cảm giác cứ tự nhiên xuất hiện trong lòng; thường trang trọng hơn ～てしょうがない.

#053 · Mức độ・cảm xúc

～あまり（に）

vì quá ... nên

Cách nối: Nの／Vる・た／なAな／いA＋あまり

Ví dụ 1

緊張のあまり声が震えた。

→ Vì quá căng thẳng nên giọng bị run.

Chú ý

Vì mức độ quá lớn của cảm xúc/hành động nên dẫn đến kết quả; thường có sắc thái ngoài dự tính.

#054 · Mức độ・cảm xúc

～ほど／～ほどだ

đến mức, càng ... càng

Cách nối: N／Vる＋ほど

Ví dụ 1

驚くほど成績が上がった。

→ Thành tích tăng đến mức đáng kinh ngạc.

Chú ý

Chỉ mức độ “đến mức”; trong mẫu ～ば～ほど lại mang nghĩa “càng ... càng”.

#055 · Mức độ・cảm xúc

～ばかりに

chỉ vì ... mà (kết quả xấu)

Cách nối: 普通形＋ばかりに

Ví dụ 1

一言多かったばかりに誤解された。

→ Chỉ vì nói thừa một câu mà bị hiểu lầm.

Chú ý

Chỉ vì một nguyên nhân nhỏ mà dẫn đến kết quả xấu hoặc đáng tiếc; thường mang sự hối tiếc.

#056 · Mức độ・cảm xúc

～どころか

không những không mà còn

Cách nối: N／普通形＋どころか

Ví dụ 1

休むどころか、残業までした。

→ Không những không nghỉ mà còn làm thêm.

Ví dụ 2

彼は謝るどころか、私を責めた。

→ Anh ấy không những không xin lỗi mà còn trách tôi.

Ví dụ 3

漢字どころか、ひらがなも読めない。

→ Không những kanji mà hiragana cũng không đọc được.

Chú ý

Vế sau phủ định hoặc vượt xa vế trước, nghĩa là “không những không ... mà còn ...”.

#057 · Mức độ・cảm xúc

～どころではない

không phải lúc để

Cách nối: N／Vる＋どころではない

Ví dụ 1

試験前で遊んでいるどころではない。

→ Trước kỳ thi không phải lúc để chơi.

Chú ý

Không phải lúc/hoàn cảnh để làm việc đó vì có việc cấp thiết hoặc nghiêm trọng hơn.

#058 · Đối lập・bổ sung

～ものの

mặc dù, tuy ... nhưng

Cách nối: 普通形＋ものの

Ví dụ 1

買ったものの、まだ使っていない。

→ Dù đã mua nhưng vẫn chưa dùng.

Ví dụ 2

説明を聞いたものの、まだよく分からない。

→ Dù đã nghe giải thích nhưng vẫn chưa hiểu rõ.

Ví dụ 3

約束したものの、行けなくなった。

→ Dù đã hứa nhưng cuối cùng không thể đi.

Chú ý

Thừa nhận vế trước nhưng vế sau đưa ra kết quả trái kỳ vọng; văn viết hơn ～けれども.

#059 · Đối lập・bổ sung

～ながら（も）

mặc dù, tuy

Cách nối: Vます bỏます／N＋ながら

Ví dụ 1

知っていながら何も言わなかった。

→ Dù biết nhưng đã không nói gì.

Chú ý

Khi mang nghĩa “mặc dù”, thể hiện sự đối lập giữa điều biết/nhận thức và hành động thực tế.

#060 · Đối lập・bổ sung

～つつ（も）

vừa ... vừa; mặc dù

Cách nối: Vます bỏます＋つつ

Ví dụ 1

悪いと思いつつ、断れなかった。

→ Dù thấy có lỗi nhưng không thể từ chối.

Chú ý

～つつも nghĩa là “mặc dù”; cách nói trang trọng, thường gặp trong văn viết.

#061 · Đối lập・bổ sung

～一方だ

cứ ngày càng

Cách nối: Vる＋一方だ

Ví dụ 1

物価は上がる一方だ。

→ Giá cả cứ tăng mãi.

Chú ý

Chỉ một xu hướng tiếp tục theo một chiều, thường dùng cho sự thay đổi khó kiểm soát hoặc không mong muốn.

#062 · Đối lập・bổ sung

～一方で

mặt khác, trong khi

Cách nối: 普通形＋一方で

Ví dụ 1

便利な一方で危険もある。

→ Mặt khác tiện lợi cũng có nguy hiểm.

Chú ý

Đặt hai mặt hoặc hai sự việc song song để đối chiếu; nghĩa là “mặt khác/trong khi đó”.

#063 · Đối lập・bổ sung

～ばかりか

không chỉ ... mà còn

Cách nối: N／普通形＋ばかりか

Ví dụ 1

彼は英語ばかりか中国語も話せる。

→ Anh ấy không chỉ nói tiếng Anh mà cả tiếng Trung.

Ví dụ 2

彼は英語ばかりか、フランス語も話せる。

→ Anh ấy không chỉ nói được tiếng Anh mà còn nói được tiếng Pháp.

Ví dụ 3

この薬は熱ばかりか、痛みも取ってくれる。

→ Thuốc này không chỉ hạ sốt mà còn giảm đau.

Chú ý

Không chỉ có A mà còn có B; B thường là điều thêm vào và gây bất ngờ hơn.

#064 · Đối lập・bổ sung

～ばかりで

chỉ toàn ..., cứ ... mà không làm việc khác

Cách nối: N＋ばかりで／Vる・Vている＋ばかりで

Ví dụ 1

弟はゲームをしているばかりで、全然勉強しない。

→ Em trai tôi chỉ toàn chơi game, hoàn toàn không học.

Ví dụ 2

文句を言うばかりで、何もしない。

→ Chỉ toàn than phiền, chẳng làm gì cả.

Ví dụ 3

彼は仕事ばかりで、家族と過ごす時間がほとんどない。

→ Anh ấy chỉ toàn công việc, hầu như không có thời gian ở bên gia đình.

Chú ý

Chú ý: hãy xem cách nối và ngữ cảnh của câu để phân biệt mẫu này với các mẫu gần nghĩa.

#065 · Đối lập・bổ sung

～上に

hơn nữa, thêm vào đó

Cách nối: Nの／普通形＋上に

Ví dụ 1

この店は安い上に、駅から近い。

→ Quán này ngoài rẻ còn gần ga.

Chú ý

Thêm một đặc điểm hoặc lý do cùng chiều với vế trước; có thể dùng cho cả kết quả tốt và xấu.

#066 · Đối lập・bổ sung

～といっても

nói là ... nhưng

Cách nối: 普通形＋といっても

Ví dụ 1

料理ができるといっても簡単なものだけだ。

→ Nói biết nấu nhưng chỉ là món đơn giản.

Chú ý

Giảm hoặc điều chỉnh mức độ của điều vừa nói: “nói là ... nhưng thực ra chỉ ...”.

#067 · Đối lập・bổ sung

～というより

nói đúng hơn là

Cách nối: N／普通形＋というより

Ví dụ 1

静かというより、少し寂しい町だ。

→ Nói đúng hơn là thị trấn hơi vắng vẻ.

Chú ý

Đính chính cách diễn đạt trước và đưa ra cách nói phù hợp hơn: “nói đúng hơn là ...”.

#068 · Mục đích・thay đổi

～ようにする

cố gắng để, tạo thói quen

Cách nối: Vる／ない＋ようにする

Ví dụ 1

毎日ニュースを見るようにしている。

→ Tôi cố gắng tạo thói quen xem tin mỗi ngày.

Chú ý

Chủ thể chủ động cố gắng tạo thói quen hoặc điều chỉnh hành vi để đạt trạng thái nào đó.

#069 · Mục đích・thay đổi

～ようになる

trở nên, bắt đầu có thể

Cách nối: Vる／ない＋ようになる

Ví dụ 1

日本語が話せるようになった。

→ Đã trở nên có thể nói tiếng Nhật.

Ví dụ 2

毎日練習して、漢字が読めるようになった。

→ Sau khi luyện tập mỗi ngày, tôi đã có thể đọc kanji.

Ví dụ 3

春になって、暖かく感じるようになった。

→ Sang mùa xuân, tôi bắt đầu cảm thấy ấm hơn.

Chú ý

Nhấn mạnh sự thay đổi trạng thái hoặc khả năng; không nhất thiết do chủ thể trực tiếp quyết định.

#070 · Mục đích・thay đổi

～ことになっている

được quy định là

Cách nối: Vる／ない＋ことになっている

Ví dụ 1

教室では日本語を使うことになっている。

→ Trong lớp được quy định là dùng tiếng Nhật.

Chú ý

Quy tắc, lịch trình hoặc quyết định đã được định sẵn; không nhất thiết do người nói tự quyết.

#071 · Mục đích・thay đổi

～ことにする

quyết định làm

Cách nối: Vる／ない＋ことにする

Ví dụ 1

来月から運動することにした。

→ Đã quyết định từ tháng sau sẽ tập thể dục.

Chú ý

Chủ thể tự mình quyết định sẽ làm hoặc không làm một việc.

#072 · Mục đích・thay đổi

～をきっかけに

nhân cơ hội, lấy ... làm dịp

Cách nối: N／Vた＋をきっかけに

Ví dụ 1

留学をきっかけに考え方が変わった。

→ Từ việc du học, cách suy nghĩ đã thay đổi.

Chú ý

Một sự kiện trở thành cơ hội hoặc nguyên nhân mở đầu cho sự thay đổi.

#073 · Mục đích・thay đổi

～を込めて

gửi gắm, dồn vào

Cách nối: N＋を込めて

Ví dụ 1

感謝を込めて手紙を書いた。

→ Viết thư gửi gắm lòng biết ơn.

Chú ý

Gửi vào hành động một cảm xúc/ý nghĩa như 感謝・願い・愛情; không dùng cho vật chất thông thường.

#074 · Mục đích・thay đổi

～に向けて

hướng tới, chuẩn bị cho

Cách nối: N＋に向けて

Ví dụ 1

試験に向けて勉強している。

→ Đang học hướng tới kỳ thi.

Chú ý

Hướng đến mục tiêu hoặc chuẩn bị cho một thời điểm/đối tượng cụ thể.

#075 · Mục đích・thay đổi

～にあわせて

theo, phù hợp với

Cách nối: N＋にあわせて

Ví dụ 1

目的にあわせて方法を選ぶ。

→ Chọn phương pháp phù hợp mục đích.

Chú ý

Điều chỉnh hoặc thực hiện cho phù hợp với một tiêu chuẩn, thời điểm hoặc mục đích.

#076 · Mục đích・thay đổi

～に従って

theo, cùng với

Cách nối: N／Vる＋に従って

Ví dụ 1

説明書に従って操作してください。

→ Hãy thao tác theo hướng dẫn.

Chú ý

Làm theo mệnh lệnh, hướng dẫn hoặc quy tắc; cũng dùng cho sự thay đổi tỷ lệ thuận theo một biến đổi.

#077 · Mục đích・thay đổi

～につれて

cùng với, càng ... càng

Cách nối: N／Vる＋につれて

Ví dụ 1

季節が進むにつれて日が長くなる。

→ Càng vào mùa, ngày càng dài.

Chú ý

Một sự thay đổi tiến triển thì sự thay đổi khác cũng tiến triển theo; thường không dùng cho ý chí chủ động.

#078 · Kết quả・nguyên nhân

～あげく（に）

sau cùng (kết quả xấu)

Cách nối: Vた／Nの＋あげく

Ví dụ 1

長く悩んだあげく、会社を辞めた。

→ Sau thời gian dài trăn trở, cuối cùng đã nghỉ việc.

Chú ý

Sau quá trình dài suy nghĩ/thử nghiệm, cuối cùng đạt kết quả, thường là kết quả xấu hoặc đáng tiếc.

#079 · Kết quả・nguyên nhân

～末（に）

sau khi, cuối cùng

Cách nối: Vた／Nの＋末に

Ví dụ 1

話し合った末に結論を出した。

→ Sau khi thảo luận, cuối cùng đưa ra kết luận.

Chú ý

Sau một quá trình dài thảo luận, suy nghĩ hoặc nỗ lực mới đi đến kết quả; kết quả có thể tốt hoặc xấu.

#080 · Kết quả・nguyên nhân

～結果

kết quả là

Cách nối: Vた／Nの＋結果

Ví dụ 1

調査の結果、原因が分かった。

→ Kết quả khảo sát đã cho biết nguyên nhân.

Chú ý

Nêu kết quả thu được sau hành động, điều tra hoặc quá trình; thường dùng trong văn viết.

#081 · Kết quả・nguyên nhân

～ことから

từ việc, bởi vì

Cách nối: 普通形＋ことから

Ví dụ 1

形が似ていることから名づけられた。

→ Được đặt tên vì hình dạng giống nhau.

Chú ý

Lấy một sự thật hoặc đặc điểm làm căn cứ để suy ra nguyên nhân, tên gọi hoặc kết luận.

#082 · Kết quả・nguyên nhân

～せいで／せいか

tại vì (kết quả xấu); có lẽ do

Cách nối: 普通形＋せいで／せいか

Ví dụ 1

雨のせいで試合が中止になった。

→ Trận đấu bị hủy do mưa.

Chú ý

～せいで quy nguyên nhân cho kết quả xấu; ～せいか chỉ phỏng đoán nhẹ rằng có lẽ do nguyên nhân đó.

#083 · Kết quả・nguyên nhân

～おかげで

nhờ vào

Cách nối: 普通形＋おかげで

Ví dụ 1

先生のおかげで合格できた。

→ Nhờ thầy cô mà đã đỗ.

Ví dụ 2

友達が助けてくれたおかげで、仕事が終わった。

→ Nhờ bạn giúp đỡ nên công việc đã xong.

Ví dụ 3

薬を飲んだおかげで、熱が下がった。

→ Nhờ uống thuốc nên đã hạ sốt.

Chú ý

Nêu nguyên nhân tốt dẫn đến kết quả tốt, nghĩa là “nhờ”; đôi khi dùng mỉa mai khi kết quả xấu.

#084 · Diễn đạt・kính ngữ

～ていただけないでしょうか

có thể vui lòng ... không

Cách nối: Vて＋いただけないでしょうか

Ví dụ 1

もう一度説明していただけないでしょうか。

→ Anh/chị có thể vui lòng giải thích lại không?

Ví dụ 2

この書類を確認していただけないでしょうか。

→ Anh/chị có thể vui lòng kiểm tra tài liệu này không?

Ví dụ 3

少しお待ちいただけないでしょうか。

→ Anh/chị có thể vui lòng chờ một chút không?

Chú ý

Lời nhờ vả rất lịch sự, dùng khi muốn người khác thực hiện hành động cho mình.

#085 · Diễn đạt・kính ngữ

～させていただく

xin phép được làm

Cách nối: Vさせていただく

Ví dụ 1

私から説明させていただきます。

→ Xin phép để tôi giải thích.

Chú ý

Cách khiêm nhường để nói mình được phép hoặc được tạo điều kiện làm một việc.

#086 · Diễn đạt・kính ngữ

お／ご～ください

xin hãy

Cách nối: お＋Vます／ご＋漢語＋ください

Ví dụ 1

ご確認ください。

→ Xin hãy xác nhận.

Chú ý

Mẫu yêu cầu lịch sự: お＋động từ Nhật hoặc ご＋từ Hán Nhật＋ください.

#087 · Diễn đạt・kính ngữ

～てまいりました

đã ... (khiêm nhường)

Cách nối: Vて＋まいりました

Ví dụ 1

長年この仕事を続けてまいりました。

→ Tôi đã tiếp tục công việc này nhiều năm.

Chú ý

Cách khiêm nhường/lịch sự của ～てきました, nhấn mạnh quá trình đã tiếp tục cho đến hiện tại.

#088 · Diễn đạt・kính ngữ

～ております

đang/đã ... (lịch sự)

Cách nối: Vて＋おります

Ví dụ 1

担当者をお待ちしております。

→ Chúng tôi đang chờ người phụ trách.

Chú ý

Cách lịch sự/khiêm nhường của ～ています hoặc ～ています; thường gặp trong công việc và dịch vụ.

#089 · Diễn đạt・kính ngữ

～わけだ

thảo nào, nghĩa là

Cách nối: 普通形＋わけだ

Ví dụ 1

道理で詳しいわけだ。

→ Thảo nào lại am hiểu như vậy.

Chú ý

Dùng khi người nói hiểu ra hoặc kết luận hợp lý từ thông tin trước, thường dịch là “thảo nào/nghĩa là”.

#090 · Diễn đạt・kính ngữ

～なんて／なんか

như là ... (coi nhẹ/ngạc nhiên)

Cách nối: N／普通形＋なんて

Ví dụ 1

私なんてまだまだです。

→ Như tôi thì vẫn còn kém lắm.

Chú ý

Dùng để xem nhẹ, hạ thấp hoặc thể hiện ngạc nhiên; sắc thái phụ thuộc vào ngữ cảnh và giọng nói.

#091 · Diễn đạt・kính ngữ

～らしい

có vẻ, nghe nói; đúng chất

Cách nối: 普通形＋らしい

Ví dụ 1

明日は雨らしい。

→ Nghe nói ngày mai trời mưa.

Chú ý

Có thể nghĩa là “nghe nói/có vẻ” hoặc “đúng chất”; cần nhìn vào ngữ cảnh để phân biệt.

#092 · Diễn đạt・kính ngữ

～とおり（に）

đúng như, theo như

Cách nối: Nの／Vる・た＋とおり

Ví dụ 1

説明したとおりに操作してください。

→ Hãy thao tác đúng như đã giải thích.

Chú ý

Làm hoặc xảy ra đúng theo nội dung đã nói, đã thấy, đã chỉ dẫn hoặc đã dự đoán.

#093 · Diễn đạt・kính ngữ

～にほかならない

không gì khác ngoài

Cách nối: N＋にほかならない

Ví dụ 1

成功は努力の結果にほかならない。

→ Thành công không gì khác ngoài kết quả của nỗ lực.

Chú ý

Khẳng định nguyên nhân/bản chất không gì khác ngoài điều được nêu; cách nói trang trọng và nhấn mạnh.

#094 · Quan hệ・trợ từ

～うえ（で）

sau khi; trên cơ sở

Cách nối: Vた／Nの＋うえ（で）

Ví dụ 1

内容をご確認のうえ、お申し込みください。

→ Vui lòng xác nhận nội dung rồi hãy đăng ký.

Ví dụ 2

家族と相談したうえで、返事をします。

→ Sau khi bàn bạc với gia đình, tôi sẽ trả lời.

Ví dụ 3

十分に考えたうえで決めたことです。

→ Đây là điều tôi đã quyết định sau khi suy nghĩ kỹ.

Chú ý

Chú ý: ～たうえで là làm xong A rồi mới làm B; Nのうえで là xét trên cơ sở một vấn đề, không hoàn toàn đồng nghĩa với ～てから.

#095 · So sánh・suy đoán

～みたいに／みたいな

như là, giống như

Cách nối: 普通形＋みたいに／みたいな＋N

Ví dụ 1

一生会えないみたいに言うのはやめてよ。

→ Đừng nói như thể chúng ta sẽ không bao giờ gặp lại nhau.

Ví dụ 2

彼は子どもみたいに笑った。

→ Anh ấy cười như một đứa trẻ.

Ví dụ 3

夢みたいな話だが、本当に起きた。

→ Nghe như chuyện trong mơ nhưng đã thực sự xảy ra.

Chú ý

Chú ý: cách nói thân mật của ～ように／～ような, dùng để so sánh hoặc nói “như thể”; tránh dùng trong văn bản quá trang trọng.

#096 · Phủ định・giới hạn

～しかあるまい

chỉ còn cách; chắc hẳn phải

Cách nối: Vる／N＋しかあるまい

Ví dụ 1

面倒だが、この仕事は引き受けるしかあるまい。

→ Dù phiền nhưng công việc này chắc chỉ còn cách nhận thôi.

Ví dụ 2

ここまで来たら、最後まで続けるしかあるまい。

→ Đã đi đến mức này thì chắc chỉ còn cách tiếp tục đến cùng.

Ví dụ 3

本人に直接聞くしかあるまい。

→ Chắc chỉ còn cách hỏi trực tiếp chính người đó.

Chú ý

Chú ý: cách nói cứng của ～しかない, thể hiện kết luận rằng không còn lựa chọn khác.

#097 · Quan hệ・trợ từ

～に次いで

đứng sau; tiếp theo sau

Cách nối: N＋に次いで

Ví dụ 1

東京に次いで、大阪も観光客が多い。

→ Sau Tokyo, Osaka cũng có nhiều khách du lịch.

Ví dụ 2

昨年に次いで、今年も売上が伸びた。

→ Tiếp sau năm ngoái, doanh thu năm nay cũng tăng.

Ví dụ 3

彼はチームで部長に次いで責任のある立場だ。

→ Trong đội, anh ấy giữ vị trí có trách nhiệm chỉ sau trưởng phòng.

Chú ý

Chú ý: chỉ thứ hạng hoặc vị trí đứng ngay sau một đối tượng, không chỉ đơn giản là “tiếp theo về thời gian”.

#098 · Thời gian・trình tự

～おきに

cứ cách mỗi; mỗi khoảng

Cách nối: Số lượng＋おきに

Ví dụ 1

このバスは二十分おきに出発します。

→ Xe buýt này xuất phát cứ mỗi 20 phút.

Ví dụ 2

一日おきに薬を飲んでください。

→ Hãy uống thuốc cách một ngày một lần.

Ví dụ 3

道の両側に十メートルおきに木が植えてある。

→ Cây được trồng cách nhau mỗi 10 mét ở hai bên đường.

Chú ý

Chú ý: diễn tả khoảng cách lặp lại; 二日おきに là cách hai ngày một lần.

#099 · Điều kiện・giả định

～てからでないと

nếu chưa ... thì không

Cách nối: Vて＋からでないと／からでなければ

Ví dụ 1

宿題を終えてからでないと、遊びに行けません。

→ Nếu chưa làm xong bài tập thì không thể đi chơi.

Ví dụ 2

本人に確認してからでなければ、返事はできません。

→ Nếu chưa xác nhận với chính người đó thì không thể trả lời.

Ví dụ 3

全員がそろってからでないと、会議を始められない。

→ Nếu chưa đủ mọi người thì không thể bắt đầu cuộc họp.

Chú ý

Chú ý: vế trước là điều kiện bắt buộc; nếu chưa hoàn thành A thì B không thể hoặc không được thực hiện.

#100 · Mức độ・cảm xúc

～しようとすればするほど

càng cố làm ... thì càng

Cách nối: Vよう＋とすればするほど

Ví dụ 1

理解しようとすればするほど、疑問が増えてきた。

→ Càng cố hiểu thì những điều thắc mắc lại càng tăng.

Ví dụ 2

上手に話そうとすればするほど、緊張してしまう。

→ Càng cố nói cho giỏi thì lại càng căng thẳng.

Ví dụ 3

忘れようとすればするほど、思い出してしまう。

→ Càng cố quên thì lại càng nhớ.

Chú ý

Chú ý: mẫu càng ... càng với ý định/cố gắng; thường mô tả mức độ tăng theo nỗ lực.

#101 · Mức độ・giới hạn

～に至っては

riêng đến ... thì; thậm chí ...

Cách nối: N＋に至っては

Ví dụ 1

一番上の兄に至っては、卵もうまく割れない。

→ Riêng người anh cả thì đến cả đập trứng cũng không làm tốt.

Ví dụ 2

社長に至っては、現場の仕事まで手伝っている。

→ Riêng đến giám đốc thì còn đích thân giúp cả việc hiện trường.

Ví dụ 3

この町では、冬に至っては雪で道が通れない。

→ Riêng vào mùa đông ở thị trấn này, đường sá còn không thể đi lại vì tuyết.

Chú ý

Chú ý: chọn một trường hợp nổi bật, thường cực đoan hơn, để nhấn mạnh; không dùng như ～に対して thông thường.

#102 · Quan hệ・trợ từ

～にかかわらず

bất kể, không phụ thuộc vào

Cách nối: N／Vる・ない／いA／なA＋にかかわらず

Ví dụ 1

参加するしないにかかわらず、書類を読んでおいてください。

→ Bất kể có tham gia hay không, hãy đọc tài liệu trước.

Ví dụ 2

年齢にかかわらず応募できます。

→ Có thể ứng tuyển bất kể tuổi tác.

Ví dụ 3

天候にかかわらず、試合は行われます。

→ Trận đấu sẽ được tổ chức bất kể thời tiết.

Chú ý

Chú ý: không bị ảnh hưởng bởi điều kiện trước; thường đi với hai khả năng đối lập như する・しない.

#103 · Thời gian・trình tự

～いつのまにか

lúc nào không hay; chẳng biết từ bao giờ

Cách nối: いつのまにか＋mệnh đề

Ví dụ 1

駅前に新しい店がいつのまにかできていた。

→ Chẳng biết từ bao giờ một cửa hàng mới đã mọc lên trước ga.

Ví dụ 2

いつのまにか外が暗くなっていた。

→ Lúc nào không hay bên ngoài đã tối.

Ví dụ 3

話しているうちに、いつのまにか時間が過ぎていた。

→ Trong lúc nói chuyện, thời gian đã trôi qua lúc nào không hay.

Chú ý

Chú ý: nói về sự thay đổi xảy ra mà người nói không nhận ra thời điểm.

#104 · Đối lập・bổ sung

～反面

mặt khác; trái lại

Cách nối: 普通形／Nである＋反面

Ví dụ 1

この植物は寒さに強い反面、暑さや湿気に弱い。

→ Loài cây này chịu lạnh tốt nhưng lại yếu trước nóng và ẩm.

Ví dụ 2

便利な反面、費用が高い。

→ Mặt khác tuy tiện lợi nhưng chi phí cao.

Ví dụ 3

自由な反面、自分で責任を取らなければならない。

→ Mặt khác tuy tự do nhưng phải tự chịu trách nhiệm.

Chú ý

Chú ý: đặt hai mặt trái ngược của cùng một sự việc, thường là ưu điểm ở vế trước và nhược điểm ở vế sau.

#105 · Điều kiện・giả định

～でよければ

nếu ... là được

Cách nối: N／Vて＋でよければ

Ví dụ 1

すし屋でよければ、一軒知っています。

→ Nếu quán sushi là được thì tôi biết một quán.

Ví dụ 2

中古品でよければ、安く買えます。

→ Nếu hàng đã qua sử dụng là được thì có thể mua rẻ.

Ví dụ 3

簡単な説明でよければ、私がします。

→ Nếu giải thích đơn giản là được thì để tôi làm.

Chú ý

Chú ý: xác nhận rằng một lựa chọn đơn giản hơn cũng được chấp nhận; sắc thái mềm và mang tính đề nghị.

#106 · Thời gian・trình tự

～ようとしたら

định/vừa định ... thì

Cách nối: Vよう＋としたら

Ví dụ 1

懐中電灯を使おうとしたら、電池が切れていた。

→ Vừa định dùng đèn pin thì phát hiện pin đã hết.

Ví dụ 2

出かけようとしたら、友達から電話が来た。

→ Vừa định đi ra ngoài thì bạn gọi điện.

Ví dụ 3

寝ようとしたら、宿題を思い出した。

→ Vừa định ngủ thì tôi nhớ ra bài tập.

Chú ý

Chú ý: ngay lúc đang định làm A thì phát hiện hoặc xảy ra B; khác với ～たら chỉ điều kiện thông thường.

#107 · Mục đích・thay đổi

～ないよう（に）

để không; xin đừng

Cách nối: Vない＋よう（に）

Ví dụ 1

指定の駐車場以外には駐車なさらないようお願いします。

→ Kính đề nghị không đỗ xe ngoài bãi đỗ được chỉ định.

Ví dụ 2

忘れないようにメモしておきます。

→ Tôi sẽ ghi chú để không quên.

Ví dụ 3

風邪をひかないよう、暖かくしてください。

→ Hãy giữ ấm để không bị cảm.

Chú ý

Chú ý: dùng để chỉ mục đích “để không ...” hoặc lời nhắc “đừng ...”.

#108 · Kết quả・nguyên nhân

～ことがある

có khi; đôi khi

Cách nối: Vる／Vない＋ことがある

Ví dụ 1

画面が突然真っ暗になることがある。

→ Có khi màn hình đột nhiên tối đen.

Ví dụ 2

忙しいと、朝ご飯を食べないことがある。

→ Khi bận, có khi tôi không ăn sáng.

Ví dụ 3

この道は冬に通れなくなることがある。

→ Con đường này đôi khi không thể đi qua vào mùa đông.

Chú ý

Chú ý: Vる＋ことがある là đôi khi xảy ra; Vた＋ことがある là đã từng có kinh nghiệm.

#109 · Mục đích・thay đổi

～と思わせる

khiến cho ... nghĩ/cảm thấy

Cách nối: N／普通形＋と思わせる

Ví dụ 1

その言葉は、私にもう一度頑張ろうと思わせてくれた。

→ Lời nói đó khiến tôi muốn cố gắng thêm một lần nữa.

Ví dụ 2

この映画は人生について考えさせる。

→ Bộ phim này khiến người xem suy nghĩ về cuộc đời.

Ví dụ 3

彼の態度は、私を安心させてくれた。

→ Thái độ của anh ấy khiến tôi yên tâm.

Chú ý

Chú ý: chủ thể làm cho người khác nảy sinh suy nghĩ/cảm xúc; không phải người nói tự mình nghĩ như ～と思う.

#110 · Diễn đạt・kính ngữ

～てもらえるとありがたい

nếu có thể ... thì tôi rất cảm kích

Cách nối: Vて＋もらえるとありがたい

Ví dụ 1

できたら、予約時間を変更してもらえるとありがたいんですが。

→ Nếu có thể đổi giờ đặt chỗ thì tôi rất cảm kích.

Ví dụ 2

明日までに確認してもらえるとありがたいです。

→ Nếu có thể xác nhận trước ngày mai thì tôi rất cảm kích.

Ví dụ 3

少し静かにしてもらえるとありがたいんですが。

→ Nếu có thể giữ yên lặng một chút thì tôi rất cảm kích.

Chú ý

Chú ý: lời nhờ vả mềm và lịch sự, dùng để giảm mức độ trực tiếp của yêu cầu.

#111 · Thời gian・trình tự

～たまま

giữ nguyên trạng thái đã ...

Cách nối: Vた＋まま

Ví dụ 1

領収書をポケットに入れたまま洗濯してしまった。

→ Tôi đã giặt luôn trong khi vẫn để hóa đơn trong túi.

Ví dụ 2

電気をつけたまま寝てしまった。

→ Tôi đã ngủ quên trong khi vẫn bật điện.

Ví dụ 3

靴を履いたまま部屋に入らないでください。

→ Xin đừng đi vào phòng khi vẫn đang đi giày.

Chú ý

Chú ý: giữ nguyên trạng thái sau khi đã làm A; trạng thái đó tiếp tục trong khi làm việc khác.

#112 · Phủ định・giới hạn

～さえ

đến cả, ngay cả

Cách nối: N＋さえ／Vて＋さえ

Ví dụ 1

怖くて水に顔をつけることさえできなかった。

→ Vì sợ nên đến cả việc úp mặt xuống nước cũng không thể.

Ví dụ 2

名前さえ書けば、申し込めます。

→ Chỉ cần viết tên là có thể đăng ký.

Ví dụ 3

忙しくて昼ご飯を食べる時間さえなかった。

→ Bận đến mức ngay cả thời gian ăn trưa cũng không có.

Chú ý

Chú ý: nhấn mạnh mức độ “đến cả”; trong ～さえ～ば có thể mang nghĩa chỉ cần điều kiện tối thiểu là đủ.

#113 · Điều kiện・giả định

～のなら

nếu đúng là; nếu đã ... thì

Cách nối: 普通形＋のなら

Ví dụ 1

本人がやりたがらないのなら、無理にさせなくてもいい。

→ Nếu chính người đó không muốn làm thì không cần ép buộc.

Ví dụ 2

本当に必要なのなら、今すぐ準備しましょう。

→ Nếu thực sự cần thì hãy chuẩn bị ngay.

Ví dụ 3

行くのなら、早く出発したほうがいい。

→ Nếu đi thì tốt hơn là xuất phát sớm.

Chú ý

Chú ý: điều kiện dựa trên thông tin đã biết, thường có sắc thái “nếu đúng là vậy thì”.

#114 · Diễn đạt・kính ngữ

～のかというような

kiểu như liệu có ... hay không

Cách nối: 普通形＋のかというような＋N

Ví dụ 1

意味があるのかというような批判的な意見もあった。

→ Cũng có những ý kiến phê phán kiểu như liệu việc đó có ý nghĩa hay không.

Ví dụ 2

本当に必要なのかというような質問が出た。

→ Đã xuất hiện những câu hỏi kiểu như liệu có thực sự cần thiết hay không.

Ví dụ 3

誰が責任を取るのかというような問題が残っている。

→ Vẫn còn những vấn đề kiểu như ai sẽ chịu trách nhiệm.

Chú ý

Chú ý: trích dẫn một nghi vấn hoặc ý kiến dưới dạng danh từ, thường dùng để mô tả loại câu hỏi/phê phán.

#115 · Phủ định・giới hạn

～でしかない

chỉ là; không hơn gì

Cách nối: N＋でしかない

Ví dụ 1

それは単なる理想でしかないのだろうか。

→ Đó có phải chỉ là một lý tưởng mà thôi không?

Ví dụ 2

彼は会社の一員でしかない。

→ Anh ấy chỉ là một thành viên của công ty mà thôi.

Ví dụ 3

これは一つの例でしかない。

→ Đây chỉ là một ví dụ mà thôi.

Chú ý

Chú ý: giới hạn mạnh rằng chỉ là A, không hơn A; gần nghĩa ～にすぎない nhưng nhấn vào danh từ trước でしかない.

#116 · Đối lập・bổ sung

～だけでなく

không chỉ ... mà còn

Cách nối: N／普通形＋だけでなく

Ví dụ 1

石油は燃料として使われるだけでなく、原料にも利用される。

→ Dầu mỏ không chỉ được dùng làm nhiên liệu mà còn được dùng làm nguyên liệu.

Ví dụ 2

彼は英語だけでなく、中国語も話せる。

→ Anh ấy không chỉ nói được tiếng Anh mà còn nói được tiếng Trung.

Ví dụ 3

この仕事は経験だけでなく、体力も必要だ。

→ Công việc này không chỉ cần kinh nghiệm mà còn cần thể lực.

Chú ý

Chú ý: nối hai thông tin cùng chiều “không chỉ A mà còn B”; thường có も hoặc は ở vế sau.

#117 · Thời gian・trình tự

～ぶり

sau khoảng; trong ... trở lại

Cách nối: Khoảng thời gian＋ぶり

Ví dụ 1

映画館で映画を見るのは、大学の時以来、五年ぶりだ。

→ Đây là lần đầu sau khoảng 5 năm tôi xem phim ở rạp kể từ thời đại học.

Ví dụ 2

十年ぶりに故郷へ帰った。

→ Sau 10 năm tôi mới trở về quê.

Ví dụ 3

久しぶりに友達と食事をした。

→ Lâu rồi tôi mới ăn cùng bạn.

Chú ý

Chú ý: chỉ khoảng thời gian kể từ lần cuối hoặc khoảng thời gian đã trôi qua; ～年ぶりに là sau bao nhiêu năm mới.

#118 · Kết quả・nguyên nhân

～が欠かせない

không thể thiếu

Cách nối: N＋が欠かせない

Ví dụ 1

チームで仕事をするには、十分なコミュニケーションが欠かせない。

→ Để làm việc theo nhóm thì giao tiếp đầy đủ là điều không thể thiếu.

Ví dụ 2

健康には、バランスのよい食事が欠かせない。

→ Đối với sức khỏe, một bữa ăn cân bằng là không thể thiếu.

Ví dụ 3

この仕事には集中力が欠かせない。

→ Công việc này không thể thiếu khả năng tập trung.

Chú ý

Chú ý: nói một yếu tố là điều kiện không thể thiếu; sắc thái mạnh hơn ～が必要だ.

#119 · Quan hệ・trợ từ

～といった

như là; chẳng hạn như

Cách nối: N＋といった＋N

Ví dụ 1

きゅうりやトマト、なすといった夏の野菜が生産されている。

→ Các loại rau mùa hè như dưa chuột, cà chua và cà tím đang được sản xuất.

Ví dụ 2

東京や大阪といった大都市に人が集まる。

→ Mọi người tập trung ở các thành phố lớn như Tokyo và Osaka.

Ví dụ 3

本や音楽といった文化に興味がある。

→ Tôi hứng thú với những nền văn hóa như sách và âm nhạc.

Chú ý

Chú ý: đưa ra vài ví dụ tiêu biểu rồi khái quát thành nhóm, không nhất thiết liệt kê đầy đủ.

#120 · Thời gian・trình tự

～たきり

kể từ khi ... thì không còn

Cách nối: Vた＋きり

Ví dụ 1

彼とは数年前に会ったきり、ずっと会っていない。

→ Kể từ khi gặp anh ấy vài năm trước thì tôi không gặp lại nữa.

Ví dụ 2

朝出かけたきり、まだ帰ってこない。

→ Đi ra ngoài từ sáng mà vẫn chưa về.

Ví dụ 3

一度読んだきり、その本は開いていない。

→ Đọc một lần rồi tôi không mở cuốn sách đó nữa.

Chú ý

Chú ý: sau khi làm A thì không có hành động/kết quả tiếp theo cho đến hiện tại.

#121 · Điều kiện・giả định

～のであれば

nếu đúng là; nếu đã ...

Cách nối: 普通形＋のであれば

Ví dụ 1

海水が入ったのであれば、修理は難しいかもしれません。

→ Nếu đúng là nước biển đã vào thì việc sửa chữa có thể khó.

Ví dụ 2

参加するのであれば、早めに申し込んでください。

→ Nếu tham gia thì hãy đăng ký sớm.

Ví dụ 3

本当に必要なのであれば、費用を準備します。

→ Nếu thực sự cần thì tôi sẽ chuẩn bị chi phí.

Chú ý

Chú ý: dạng trang trọng của ～のなら／～なら, dùng khi lấy một thông tin làm tiền đề rồi đưa ra kết luận.

#122 · Mức độ・thay đổi

～までになる

đến mức; trở nên đến mức

Cách nối: Vる／N＋までになる

Ví dụ 1

参加国の数は二百を超えるまでになった。

→ Số quốc gia tham gia đã tăng đến mức vượt quá 200.

Ví dụ 2

毎日練習して、簡単な会話ができるまでになった。

→ Sau khi luyện tập mỗi ngày, tôi đã đạt đến mức có thể hội thoại đơn giản.

Ví dụ 3

町は観光客で歩けないまでになった。

→ Thị trấn trở nên đông đến mức không thể đi bộ.

Chú ý

Chú ý: nhấn mạnh mức độ đã đạt tới sau một quá trình thay đổi; khác với ～までだ.

#123 · Mục đích・thay đổi

～がち

hay có xu hướng; dễ

Cách nối: Vます bỏます／N＋がち

Ví dụ 1

仕事が忙しく、最近テニスの練習を休みがちだ。

→ Vì công việc bận nên gần đây tôi hay nghỉ tập tennis.

Ví dụ 2

忙しいと、食事が簡単になりがちだ。

→ Khi bận, bữa ăn có xu hướng trở nên đơn giản.

Ví dụ 3

この季節は風邪をひきがちです。

→ Mùa này mọi người dễ bị cảm.

Chú ý

Chú ý: chỉ xu hướng thường xảy ra, thường mang sắc thái không tốt hoặc cần lưu ý; không đơn giản là tần suất trung tính.